1. Trang chủ
2. Tin tức pháp lý
3. Dự thảo sửa đổi Luật HN&GĐ 2026

TIN PHÂN TÍCH · DỰ THẢO

Dự thảo sửa đổi Luật Hôn nhân Gia đình 2026 — 10 đề xuất chính sau 10 năm thi hành Luật 2014

1. Bối cảnh sửa đổi Luật HN&GĐ

Cột mốc Luật HN&GĐ 2014

• 19/06/2014: Quốc hội thông qua Luật số 52/2014/QH13
• 01/01/2015: Chính thức có hiệu lực
• 2015-2024: 10 năm thi hành – có nhiều vấn đề phát sinh
• 2025: Chính phủ khởi động xây dựng Dự thảo sửa đổi
• Dự kiến 2026-2027: Trình Quốc hội thảo luận + thông qua

Vấn đề của Luật 2014 sau 10 năm

• Chưa cập nhật với đời sống số (crypto, tài sản NFT, ví điện tử)
• Ly hôn: thủ tục cồng kềnh, mất 6-18 tháng dù không tranh chấp
• Cấp dưỡng: khó thu, cha/mẹ trốn tránh dễ dàng
• Bạo lực gia đình: chưa đồng bộ với Luật PC BLGĐ 2022
• Hôn nhân yếu tố nước ngoài: thủ tục phức tạp
• Con nuôi: quy trình dài, khó khăn
• Hôn nhân cùng giới: chưa có quy định rõ ràng
• Con ngoài giá thú: quyền lợi chưa đảm bảo
• Tài sản chung/riêng: gây tranh chấp nhiều
• Chưa đồng bộ với xu hướng quốc tế

Định hướng sửa đổi

• Hiện đại hóa: cập nhật đời sống số, kinh tế thị trường
• Số hóa: ly hôn online, cấp dưỡng tự động
• Bảo vệ QUYỀN CON NGƯỜI: bình đẳng giới, quyền trẻ em, LGBTQ+
• Đồng bộ với Luật PC BLGĐ 2022, Luật Trẻ em 2016, Luật Tư pháp NCTN 2024
• Đơn giản hóa thủ tục hành chính
• Tăng cường thực thi: cấp dưỡng, quyền nuôi con

2. 10 đề xuất chính của dự thảo

Đề xuất 1 — NÂNG TUỔI KẾT HÔN

• Hiện tại: Nam 20, nữ 18
• Dự thảo: Nam 22, nữ 20 (đồng bộ tuổi trưởng thành đầy đủ)
• Lý do: bảo vệ sức khỏe sinh sản, đảm bảo trưởng thành tâm lý
• Tác động: giảm tảo hôn, tăng chất lượng gia đình

Đề xuất 2 — HÔN NHÂN CÙNG GIỚI

• Hiện tại: KHÔNG cấm nhưng cũng KHÔNG công nhận
• Dự thảo: Xem xét công nhận HOẶC “quan hệ đối tác đăng ký” (Civil Partnership)
• Đang có tranh luận rộng – có thể trì hoãn
• Nếu thông qua: VN thành nước ASEAN thứ 2 công nhận (sau Thái Lan 2025)

Đề xuất 3 — LY HÔN ONLINE

• Hiện tại: Phải ra TAND trực tiếp
• Dự thảo: Ly hôn THUẬN TÌNH có thể nộp online qua Cổng Dịch vụ công + livestream phiên tòa
• Chỉ áp dụng cho ly hôn không tranh chấp
• Rút gọn thời gian từ 6 tháng xuống 1-2 tháng

Đề xuất 4 — TÀI SẢN SỐ trong hôn nhân

• Hiện tại: Không quy định về crypto, NFT, tài sản số
• Dự thảo: Bổ sung quy định về:
  • Bitcoin, Ethereum, các tiền mã hóa
  • NFT, tài sản trong game
  • Ví điện tử, tài khoản online
  • Cách xác định tài sản chung/riêng
• Giải quyết nhiều tranh chấp phát sinh trong ly hôn

Đề xuất 5 — CẤP DƯỠNG tự động

• Hiện tại: Cha/mẹ tự chuyển – dễ trốn tránh
• Dự thảo: Cấp dưỡng TỰ ĐỘNG:
  • Trực tiếp trừ vào lương qua ngân hàng
  • Cơ quan Thi hành án có quyền yêu cầu công ty khấu trừ
  • Không trả 3 tháng → tự động bị kê biên tài sản
• Bảo vệ quyền lợi con em (giảm 70 phần trăm vụ trốn cấp dưỡng)
• Chi tiết cấp dưỡng hiện tại: xem cách tính cấp dưỡng

Đề xuất 6 — Đồng bộ Luật PC BLGĐ 2022

• Cập nhật quy định về “bạo lực gia đình”
• Ly hôn dễ hơn khi có BLGĐ (không cần chờ hòa giải nhiều lần)
• Ưu tiên nuôi con cho nạn nhân BLGĐ
• Cấm tiếp xúc kéo dài

Đề xuất 7 — Đơn giản hóa hôn nhân yếu tố NƯỚC NGOÀI

• Hiện tại: Phải nộp nhiều giấy tờ, apostille, dịch thuật
• Dự thảo:
  • Chấp nhận giấy tờ điện tử từ nước có Hiệp định tư pháp
  • Rút thời gian đăng ký từ 30 ngày xuống 15 ngày
  • Đơn giản thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài
• Xem case điển hình CASE1 và bài chi tiết

Đề xuất 8 — MỞ RỘNG quyền của con

• Con TỪ 5 TUỔI được lấy ý kiến khi ly hôn (hiện tại: từ 7 tuổi)
• Con có quyền chọn ở với cha/mẹ nào (kể cả có mâu thuẫn với truyền thống)
• Bảo vệ con khỏi bị lôi kéo vào tranh chấp
• Quy định về “kế hoạch đồng nuôi con” (Co-parenting Plan)

Đề xuất 9 — Con NUÔI đơn giản hóa

• Giảm thủ tục từ 6-12 tháng xuống 3-4 tháng
• Đơn giản hóa hồ sơ chứng minh
• Tăng cường bảo vệ trẻ em được nhận nuôi
• Đồng bộ với Luật Trẻ em 2016

Đề xuất 10 — CHIA TÀI SẢN minh bạch hơn

• Quy định RÕ về tài sản trước hôn nhân, thừa kế riêng
• Ngưỡng “công sức đóng góp” cụ thể (không mơ hồ như hiện tại)
• Nợ chung/riêng: quy định chi tiết hơn
• Giảm tranh chấp trong ly hôn
• Xem chi tiết: tài sản trước hôn nhân và nợ chung vợ chồng

3. Chi tiết: Tuổi kết hôn

So sánh hiện tại vs dự thảo

Lý do nâng tuổi

• Sức khỏe sinh sản: nữ 18 tuổi mang thai có nhiều rủi ro
• Tâm lý trưởng thành: 18-20 chưa đủ chín chắn cho hôn nhân
• Học vấn: có thời gian hoàn thành đại học trước khi lập gia đình
• Kinh tế: có thu nhập ổn định
• Chuẩn quốc tế: UNICEF khuyến nghị tuổi tối thiểu 18-20
• Giảm tảo hôn: vùng dân tộc thiểu số hiện có nhiều tảo hôn

Tác động

• Có thể giảm tỷ lệ sinh (tăng tuổi kết hôn = tăng tuổi sinh con đầu)
• Đặc biệt ảnh hưởng vùng nông thôn, dân tộc thiểu số
• Có thể có “lỗ hổng” 3-4 năm giao thời

4. Chi tiết: Hôn nhân cùng giới

Tình trạng hiện tại (Luật 2014)

• Điều 8: Hôn nhân giữa những người cùng giới tính KHÔNG được thừa nhận
• Nhưng: KHÔNG CẤM tổ chức đám cưới
• Không có quyền pháp lý: thừa kế, tài sản, quyền nuôi con
• Không được đăng ký kết hôn

3 phương án đề xuất

• Phương án A — Công nhận hoàn toàn:
  • Đăng ký kết hôn như hôn nhân khác giới
  • Đầy đủ quyền: tài sản, thừa kế, con nuôi
  • Áp dụng như Thái Lan, Đài Loan
• Phương án B — Quan hệ đối tác đăng ký (Civil Partnership):
  • Đăng ký “kết hợp dân sự” (không phải “hôn nhân”)
  • Có quyền tài sản, thừa kế
  • Không có quyền nhận con nuôi
  • Áp dụng như một số nước EU
• Phương án C — Giữ nguyên hiện trạng:
  • Không có thay đổi
  • Có thể là kịch bản do quan điểm bảo thủ

Đánh giá khả năng

• Phương án A: khả năng 30-40 phần trăm
• Phương án B: khả năng 40-50 phần trăm (thỏa hiệp)
• Phương án C: khả năng 20-30 phần trăm
• Xu hướng khu vực: Thái Lan đã thông qua 2025 → Việt Nam có thể theo

5. Chi tiết: Tài sản số (crypto)

Vấn đề hiện tại

• Luật HN&GĐ 2014 KHÔNG đề cập tài sản số
• Nhiều tranh chấp phát sinh trong ly hôn:
  • Vợ/chồng có Bitcoin – có phải tài sản chung không?
  • NFT được tặng – có phải tài sản riêng?
  • Tài khoản game có giá trị lớn – chia thế nào?
  • Ví điện tử chung – ai giữ?
• Tòa án lúng túng khi xử lý (mỗi vụ mỗi khác)

Đề xuất trong dự thảo

• Nguyên tắc chung: tài sản số cũng là “tài sản” theo BLDS
• Xác định chung/riêng: theo thời điểm mua/nhận
  • Mua trong hôn nhân + tiền chung → tài sản chung
  • Mua trước hôn nhân → tài sản riêng
  • Được tặng riêng cho 1 người → tài sản riêng
• Cách định giá: theo giá thị trường tại thời điểm ly hôn (hoặc thời điểm được thỏa thuận)
• Chia tài sản:
  • Có thể chia đôi số lượng crypto
  • Hoặc quy đổi ra tiền mặt theo giá thị trường
  • Ưu tiên chia đôi bằng hiện vật (crypto), không chuyển ra tiền
• Nghĩa vụ khai báo: bắt buộc khai báo TẤT CẢ tài sản số khi ly hôn
• Xử lý trốn khai báo: có chế tài phạt nặng

6. Tiến trình lập pháp 2026-2027

Timeline dự kiến

• Tháng 06-08/2026: Bộ Tư pháp hoàn thiện Dự thảo
• Tháng 09-10/2026: Chính phủ thảo luận + trình Quốc hội
• Tháng 11/2026: Kỳ họp 12 Quốc hội – THẢO LUẬN LẦN 1
• Tháng 02-03/2027: Ủy ban thường vụ QH chỉnh sửa
• Tháng 05-06/2027: Kỳ họp 13 Quốc hội – THÔNG QUA
• Tháng 01/2028: Có hiệu lực (dự kiến)

Các bước lấy ý kiến

• Lấy ý kiến các Bộ, ngành
• Lấy ý kiến Hội Luật gia Việt Nam
• Lấy ý kiến chuyên gia trong nước + quốc tế
• Lấy ý kiến NGƯỜI DÂN qua Cổng Dịch vụ công (30 ngày)
• Tổ chức Hội thảo lớn tại Hà Nội + TP.HCM

Rủi ro có thể trì hoãn

• Tranh cãi về HÔN NHÂN CÙNG GIỚI
• Tranh cãi về TUỔI KẾT HÔN (ảnh hưởng vùng dân tộc thiểu số)
• Kỹ thuật số hóa chưa đồng bộ
• Có thể trì hoãn đến 2028-2029

7. Tác động dự kiến đến người dân

Nhóm ĐANG kết hôn (< 20-22 tuổi)

• Nếu chưa đăng ký – phải chờ đủ tuổi mới (khi Luật có hiệu lực)
• Có thể “chạy” đăng ký trước ngày Luật mới hiệu lực
• Đám cưới trước, đăng ký sau khi đủ tuổi

Nhóm ĐANG có tài sản số (crypto)

• Cần ghi nhận rõ ràng nguồn gốc (chung/riêng)
• Lưu chứng cứ mua bán, tặng cho
• Cân nhắc lập “Hợp đồng tài sản” trước hôn nhân (Prenup)

Nhóm ĐANG ly hôn hoặc SẮP ly hôn

• Nếu ly hôn thuận tình – có thể chờ Luật mới để làm ONLINE (nhanh hơn)
• Nếu tranh chấp – làm ngay theo Luật hiện tại (2014)
• Cấp dưỡng: nếu đối phương trốn – đợi Luật mới có cơ chế thu tự động

Nhóm LGBTQ+

• Nếu công nhận hôn nhân cùng giới – có thể chính thức đăng ký kết hôn
• Có đầy đủ quyền tài sản, thừa kế
• Có thể nhận con nuôi (nếu áp dụng Phương án A)
• Chờ Luật thông qua – đừng đi nước ngoài đăng ký nếu có thể đợi

Nhóm gia đình có bạo lực

• Ly hôn nhanh hơn với chứng cứ BLGĐ
• Đồng bộ với Luật PC BLGĐ 2022
• Bảo vệ mẹ + con tốt hơn
• Case điển hình: CASE ly hôn do bạo lực gia đình

8. Chuẩn bị của người dân

Nên làm NGAY (2026)

• Ghi nhận tài sản: lập danh sách chi tiết tài sản hiện có (bao gồm tài sản số)
• Lưu chứng cứ: mua/nhận tài sản (biên lai, tin nhắn, sao kê)
• Cân nhắc Prenup: nếu tài sản lớn – lập Hợp đồng hôn nhân theo Điều 47-50 Luật 2014
• Theo dõi tiến trình: cập nhật tin tức lập pháp qua Cổng Dịch vụ công
• Tham gia lấy ý kiến: dự thảo được lấy ý kiến qua Cổng Dịch vụ công

Chờ đợi (2027-2028)

• Nếu ly hôn thuận tình + không gấp: đợi Luật mới có ONLINE
• Nếu LGBTQ+ chưa cần đăng ký: đợi công nhận
• Nếu bị trốn cấp dưỡng: đợi cơ chế thu tự động
• Nếu tài sản số phức tạp: đợi có quy định rõ để tránh tranh chấp

Không đợi được (làm ngay theo Luật 2014)

• Ly hôn có tranh chấp gay gắt
• Bị bạo lực gia đình
• Con em bị ảnh hưởng nghiêm trọng
• Tài sản đang bị tẩu tán
• Tất cả đều làm theo LUẬT HIỆN HÀNH (2014) – không chờ Luật mới

9. Bảng giá tư vấn tại Luật Danh Thị

Câu hỏi thường gặp

Luật HN&GĐ mới bao giờ có hiệu lực?

DỰ KIẾN từ 01/01/2028, nhưng có thể TRÌ HOÃN. Tiến trình: (1) Chính phủ trình Dự thảo cuối 2026. (2) Quốc hội thảo luận lần 1 (kỳ họp 12 – 11/2026). (3) Chỉnh sửa 3-6 tháng. (4) Quốc hội thông qua (kỳ họp 13 – 5-6/2027). (5) Có hiệu lực 6 tháng sau (01/01/2028). Rủi ro trì hoãn: (a) Tranh cãi về hôn nhân cùng giới. (b) Tranh cãi tuổi kết hôn. (c) Kỹ thuật số hóa chưa đủ. Nếu trì hoãn – có thể muộn đến 2028-2029. QUAN TRỌNG: đến khi Luật mới có hiệu lực, TẤT CẢ áp dụng theo Luật 2014 hiện hành. Không được “tự áp dụng” Luật chưa thông qua. Người dân nên theo dõi tin tức chính thức từ Quốc hội, Bộ Tư pháp để cập nhật. Luật Danh Thị sẽ cập nhật tất cả bài viết + hướng dẫn khi có Luật chính thức.

Con tôi 18 tuổi có nên kết hôn NGAY trước khi Luật mới có hiệu lực?

PHỤ THUỘC hoàn cảnh. Nếu Luật mới thông qua với tuổi nam 22, nữ 20 → con 18 tuổi hiện tại vẫn được kết hôn theo Luật 2014 nếu ĐĂNG KÝ TRƯỚC ngày Luật mới có hiệu lực. Ngược lại: nếu đợi Luật mới có hiệu lực → phải chờ đủ tuổi. LỜI KHUYÊN: (1) Nếu con thực sự muốn kết hôn + đã trưởng thành + có kinh tế → có thể đăng ký ngay (theo Luật 2014). (2) Nếu con còn quá trẻ + chưa chín chắn → nên đợi thêm 2-3 năm dù Luật cũ cho phép. (3) Kết hôn quá sớm dẫn đến nhiều rủi ro: ly hôn sớm, khó khăn kinh tế, ảnh hưởng học vấn. Về mặt pháp lý: đăng ký kết hôn khi 18 tuổi dưới Luật 2014 vẫn HỢP PHÁP – không bị hủy sau khi Luật mới có hiệu lực. Người con vẫn giữ tình trạng hôn nhân bình thường. Về mặt xã hội + tâm lý: khuyến nghị đợi đến 22-25 tuổi cho hôn nhân bền vững.

Tôi có Bitcoin trong hôn nhân – có phải khai với vợ/chồng không?

Luật 2014 HIỆN TẠI chưa có quy định cụ thể. Dự thảo mới sẽ BẮT BUỘC khai báo. Hiện tại: (1) Tài sản chung/riêng theo Điều 33 BLDS + Điều 40-46 Luật HN&GĐ 2014. (2) Nguyên tắc: mua bằng tiền chung → tài sản chung. Mua bằng tiền riêng → tài sản riêng. (3) Bitcoin có được coi là “tài sản” chưa rõ ràng trong Luật HN&GĐ. (4) Khi ly hôn – có thể phát sinh tranh chấp lớn. Khuyến nghị hiện tại: (1) Lưu chứng cứ MUA: sao kê chuyển tiền, hóa đơn, thời điểm mua. (2) Ghi rõ nguồn tiền: chung hay riêng. (3) Cân nhắc Prenup: hợp đồng hôn nhân theo Điều 47-50 Luật 2014 – có thể quy định rõ tài sản số. (4) KHÔNG cố ý giấu: khi Luật mới có hiệu lực, giấu có thể bị chế tài. (5) Tư vấn luật sư nếu số lượng lớn (trên 500 triệu). Dự thảo mới sẽ BẮT BUỘC khai báo. Chuẩn bị sớm giúp tránh rắc rối khi Luật thay đổi. Xem chi tiết tài sản trước hôn nhân.

Cặp đôi cùng giới có nên ra nước ngoài đăng ký kết hôn?

PHỤ THUỘC nhu cầu + khả năng. Hiện tại: (1) Nếu đăng ký ở Thái Lan (2025 – hợp pháp), Đài Loan (2019) → hợp pháp tại nước đó. (2) Nhưng VIỆT NAM CHƯA công nhận → không có quyền pháp lý tại VN. (3) Nếu ly hôn – phải ly hôn tại nước đăng ký, phức tạp. LỜI KHUYÊN: (1) Nếu chỉ cần cảm giác hợp pháp + không cần quyền pháp lý tại VN: có thể ra nước ngoài đăng ký. (2) Nếu cần đầy đủ quyền pháp lý: đợi Dự thảo mới (dự kiến 2027-2028). (3) Nếu cần bảo vệ tài sản chung ngay: có thể ký các văn bản dân sự tạm thời (hợp đồng tài sản, di chúc, ủy quyền). Xu hướng: Việt Nam có thể theo Thái Lan trong 2-3 năm tới. Nhưng KHÔNG ĐẢM BẢO. Cân nhắc: chi phí đi lại + thủ tục + khả năng bị hủy khi ly hôn. Khuyến nghị: chờ Luật VN thông qua sẽ tối ưu hơn. Nếu thực sự cần ngay – đăng ký ở nước có chính sách công nhận + có luật sư đại diện. Không có câu trả lời “đúng” – phụ thuộc từng cặp đôi.

Cấp dưỡng tự động – khi nào áp dụng?

DỰ KIẾN từ 01/01/2028 khi Luật mới có hiệu lực. Hiện tại (Luật 2014): (1) Cấp dưỡng do cha/mẹ TỰ CHUYỂN cho bên nuôi con. (2) Nếu trốn tránh → phải khởi kiện Tòa án cưỡng chế thi hành. (3) Thời gian cưỡng chế: 6-18 tháng. (4) Chỉ khoảng 40 phần trăm vụ trốn cấp dưỡng được xử lý thành công. Vấn đề: nhiều cha/mẹ nghỉ việc, chuyển tiền qua tay khác, giấu thu nhập → khó cưỡng chế. Đề xuất trong Dự thảo mới: (a) TỰ ĐỘNG trừ vào lương: công ty được yêu cầu khấu trừ trực tiếp qua ngân hàng. (b) Kê biên tài sản ngay: sau 3 tháng không trả → tự động kê biên. (c) Cấm xuất cảnh: nếu có nghĩa vụ cấp dưỡng chưa thi hành. (d) Ghi nhận trong CIC: ảnh hưởng vay ngân hàng. (e) Phối hợp Sở LĐ-TB-XH: hỗ trợ mẹ đơn thân. Tác động: giảm 70 phần trăm vụ trốn cấp dưỡng. Bảo vệ quyền con em tốt hơn. Chờ đợi: nếu đang bị trốn cấp dưỡng – có thể chờ Luật mới. Hoặc làm theo Luật 2014 ngay (khởi kiện) nếu con em cần gấp. Xem chi tiết cách tính cấp dưỡng nuôi con.

Ly hôn ONLINE có an toàn không? Có cần luật sư không?

KHÁI NIỆM MỚI trong Dự thảo. Ly hôn ONLINE dự kiến: (1) Áp dụng cho ly hôn THUẬN TÌNH (cả 2 đồng ý). (2) Không tranh chấp về tài sản, quyền nuôi con. (3) Nộp qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. (4) Phiên tòa livestream qua Zoom/Teams tương đương. (5) Bản án có hiệu lực như phiên tòa trực tiếp. Ưu điểm: (a) Nhanh – từ 6 tháng xuống 1-2 tháng. (b) Rẻ – không mất phí đi lại. (c) Tiện lợi – làm tại nhà. Rủi ro: (a) Áp dụng SAI cho vụ có tranh chấp ẨN → sau này khiếu nại. (b) Người kia không hiểu rõ quyền lợi → chấp thuận thiệt thòi. (c) Ép buộc ẩn từ bên kia (bạo lực, đe dọa). (d) Kỹ thuật lỗi trong phiên livestream. Có cần luật sư không? (1) Không tranh chấp + hiểu rõ pháp luật: KHÔNG cần luật sư. Tự làm được. (2) Có nghi ngờ về quyền lợi: NÊN có luật sư review hồ sơ trước. Chi phí thấp 3-5 triệu. (3) Có tài sản lớn hoặc con nhỏ: BẮT BUỘC luật sư đảm bảo quyền lợi. (4) Có yếu tố nước ngoài: bắt buộc luật sư. Khuyến nghị: dù ly hôn online, vẫn nên có luật sư tư vấn 30 phút (500K) để đảm bảo không bỏ sót quyền lợi.