Ly hôn với người nước ngoài — Quy trình 2026
Câu trả lời ngắn
Ly hôn có yếu tố nước ngoài (một bên là người nước ngoài, người Việt định cư nước ngoài, hoặc tài sản ở nước ngoài) thuộc thẩm quyền Tòa án nhân dân khu vực (Điều 35 BLTTDS đã sửa đổi bởi Luật 85/2025/QH15; đối chiếu Điều 469 BLTTDS 2015 về thẩm quyền của Tòa án Việt Nam). Quy trình tương tự ly hôn thông thường nhưng cần xử lý: tống đạt văn bản qua đường ngoại giao, hợp pháp hóa lãnh sự, tài sản ở nước ngoài, quốc tịch con. Thời gian: 6-18 tháng. Có thể khởi kiện ly hôn đơn phương nếu bên kia không hợp tác.
1. Ly hôn có yếu tố nước ngoài là gì?
Theo Điều 464 BLTTDS 2015, vụ ly hôn được coi là có yếu tố nước ngoài khi có một trong các yếu tố sau:
- Một bên là người nước ngoài (không có quốc tịch Việt Nam)
- Một bên là người Việt định cư ở nước ngoài
- Tài sản tranh chấp ở nước ngoài
- Có sự kiện pháp lý xảy ra ở nước ngoài (đăng ký kết hôn tại nước ngoài, v.v.)
- Có cơ quan, tổ chức nước ngoài tham gia trong vụ việc
Lưu ý: Người mang 2 quốc tịch (Việt Nam + nước khác) — nếu sử dụng quốc tịch Việt Nam là chính → không tính là yếu tố nước ngoài. Nếu sử dụng quốc tịch nước ngoài là chính → tính là yếu tố nước ngoài.
2. 4 tình huống phổ biến
a) Người Việt + Người nước ngoài (đăng ký kết hôn ở VN)
- Phổ biến: vợ Việt + chồng Hàn/Đài Loan/Trung Quốc/Nhật
- Hoặc: chồng Việt + vợ nước ngoài (ít hơn)
- Đăng ký kết hôn tại UBND cấp tỉnh VN
- Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền
b) Người Việt + Người Việt định cư nước ngoài
- Một bên ở Việt Nam, bên kia định cư ở Mỹ/Úc/Pháp…
- Có thể vẫn giữ quốc tịch Việt Nam
- Đăng ký kết hôn ở VN hoặc nước ngoài
- Phức tạp về tống đạt văn bản, giấy tờ
c) Hai người Việt định cư cùng/khác nước ngoài
- Cả hai đều sống ở nước ngoài
- Muốn ly hôn theo pháp luật Việt Nam
- Hoặc đã ly hôn nước ngoài, muốn công nhận tại VN
d) Hai người nước ngoài đăng ký kết hôn tại VN
- Ít phổ biến — thường liên quan đến doanh nghiệp/ngoại giao
- Có thể ly hôn tại VN nếu cư trú tại VN
- Áp dụng pháp luật VN nếu chọn
3. Thẩm quyền Tòa án
Quy định thẩm quyền theo Điều 469 BLTTDS 2015
| Tình huống | Tòa án có thẩm quyền |
|---|---|
| Vợ/chồng Việt Nam, một bên ở VN | TAND khu vực nơi cư trú |
| Cả hai đều ở nước ngoài | TAND khu vực nơi đăng ký kết hôn |
| Tài sản tranh chấp ở VN | TAND khu vực nơi có tài sản |
| Đăng ký kết hôn ở nước ngoài | TAND khu vực nơi cư trú hiện tại của 1 bên |
| Vợ/chồng người nước ngoài | TAND khu vực nơi cư trú bên Việt |
Quan trọng: Ly hôn có yếu tố nước ngoài cũng thuộc thẩm quyền sơ thẩm của TAND khu vực, nhưng có thêm thủ tục riêng (ủy thác tư pháp, hợp pháp hóa lãnh sự…).
Quyền lựa chọn pháp luật áp dụng
- Theo nguyên tắc: áp dụng pháp luật VN nếu đăng ký kết hôn tại VN
- Hoặc theo pháp luật nước cư trú nếu cả hai cư trú ở nước ngoài
- Hai bên có thể thỏa thuận chọn pháp luật áp dụng
- Nguyên tắc: ưu tiên pháp luật có quan hệ gần gũi nhất với vụ việc
4. Quy trình ly hôn cơ bản
Bước 1 — Chuẩn bị hồ sơ
- Đơn ly hôn (thuận tình hoặc đơn phương)
- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn — bản gốc
- CCCD/Passport của hai bên
- Giấy khai sinh của con (nếu có)
- Giấy tờ tài sản chung (nếu có yêu cầu phân chia)
- Giấy xác nhận thông tin cư trú hoặc Visa, Thẻ thường trú
Bước 2 — Hợp pháp hóa lãnh sự (nếu cần)
- Giấy tờ do nước ngoài cấp phải hợp pháp hóa lãnh sự
- Quy trình: chứng nhận tại cơ quan nước ngoài → Đại sứ quán VN tại nước đó
- Thời gian: 1-4 tuần tùy nước
- Phí: 500K-3 triệu/giấy tờ
- Một số nước miễn hợp pháp hóa (có Hiệp định tương trợ tư pháp)
Bước 3 — Dịch thuật công chứng
- Mọi giấy tờ tiếng nước ngoài phải dịch sang tiếng Việt
- Có công chứng tại Văn phòng Công chứng VN
- Phí: 200K-800K/trang
Bước 4 — Nộp đơn tại TAND khu vực
- Lệ phí: 300.000đ (thuận tình) hoặc án phí tùy mức tranh chấp
- Thời gian Tòa thụ lý: 8-15 ngày
Bước 5 — Tống đạt văn bản cho bên ở nước ngoài
- Qua đường ngoại giao (Bộ Tư pháp + Đại sứ quán)
- Hoặc qua Hiệp định tương trợ tư pháp (nhanh hơn)
- Thời gian: 3-6 tháng
- Đây là phần TỐN THỜI GIAN NHẤT
Bước 6 — Hòa giải và xét xử
- Phiên hòa giải (bắt buộc với vụ thuận tình)
- Phiên xét xử sơ thẩm
- Có thể qua video call nếu một bên ở nước ngoài
- Hoặc ủy quyền cho luật sư đại diện
5. Khi vợ/chồng ở nước ngoài
Trường hợp 1 — Bên kia hợp tác
- Có thể về VN tham dự phiên Tòa
- Hoặc ủy quyền cho người ở VN đại diện
- Hoặc tham gia qua video call (một số Tòa cho phép)
- Hoặc ủy quyền cho luật sư
Trường hợp 2 — Bên kia không hợp tác / bỏ trốn
- Khởi kiện ly hôn đơn phương
- Tống đạt giấy triệu tập qua đường ngoại giao
- Sau khi tống đạt hợp lệ → Tòa có thể xét xử vắng mặt
- Có thể yêu cầu Tòa tuyên bố mất tích/chết nếu mất liên lạc trên 2 năm
Cách ủy quyền hợp pháp
- Lập Văn bản ủy quyền tại nước đang ở
- Có chứng thực của cơ quan công chứng nước sở tại
- Hợp pháp hóa lãnh sự tại Đại sứ quán VN
- Dịch + công chứng tại VN
- Người được ủy quyền: luật sư hoặc người thân tin cậy
6. Tài sản ở nước ngoài
Tài sản chung ở Việt Nam
- Tòa VN xử lý bình thường
- Áp dụng nguyên tắc phân chia tài sản chung
- Có thể yêu cầu kê biên tài sản trong quá trình tố tụng
Tài sản chung ở nước ngoài
- Tòa VN có thể ra Bản án về tài sản này
- NHƯNG thi hành bản án ở nước ngoài cần có:
- Hiệp định tương trợ tư pháp giữa VN và nước đó
- Hoặc thỏa thuận tự nguyện thi hành
- Hoặc kiện riêng tại Tòa nước sở tại
- VN có Hiệp định với: Nga, Trung Quốc, Pháp, Đức, Hungary, Bulgaria, một số nước Đông Âu
- KHÔNG có Hiệp định với: Mỹ, Anh, Úc, Canada — khó thi hành
Tài sản riêng — Quy định
- Tài sản hình thành trước hôn nhân là tài sản riêng
- Không bị chia khi ly hôn
- Cần chứng minh nguồn gốc rõ ràng
7. Quyền nuôi con và quốc tịch
Nguyên tắc quyết định
- Áp dụng nguyên tắc quyền lợi tốt nhất cho con
- Con dưới 36 tháng tuổi: ưu tiên mẹ (theo Điều 81 Luật HN-GĐ)
- Con từ 7 tuổi: phải xem xét nguyện vọng
- Yếu tố mới: khả năng đảm bảo cuộc sống ổn định giữa VN và nước ngoài
Trường hợp con đa quốc tịch
- Con sinh ra có cả quốc tịch VN và nước ngoài
- Quyền nuôi con vẫn theo nguyên tắc trên
- Khi đến tuổi 18, con tự chọn quốc tịch
- Tòa cân nhắc nơi nào con có điều kiện phát triển tốt hơn
Khi cha/mẹ muốn đưa con ra nước ngoài
- Phải có sự đồng ý của bên kia bằng văn bản
- Hoặc có Quyết định của Tòa cho phép
- Trường hợp tự ý đưa con đi → có thể bị xử lý theo Công ước Hague 1980 (về bắt cóc trẻ em quốc tế)
- VN đã tham gia Công ước này
Cấp dưỡng quốc tế
- Cha/mẹ ở nước ngoài vẫn có nghĩa vụ cấp dưỡng
- Mức cấp dưỡng tính theo thu nhập + chi phí sinh hoạt ở VN
- Thi hành cấp dưỡng quốc tế: phức tạp, cần có Hiệp định
- Xem thêm cách tính cấp dưỡng nuôi con
8. Công nhận Bản án ly hôn nước ngoài tại VN
Tại sao cần công nhận?
- Để được pháp luật VN công nhận tình trạng đã ly hôn
- Để có thể đăng ký kết hôn lại tại VN
- Để giải quyết vấn đề tài sản, con cái tại VN
- Để cập nhật hộ tịch (giấy khai sinh, hộ chiếu…)
Điều kiện công nhận
Theo Điều 425-432 BLTTDS 2015:
- Bản án có hiệu lực pháp luật tại nước cấp
- Tòa nước cấp có thẩm quyền theo luật quốc tế
- Đương sự đã được tống đạt hợp lệ
- Không trái với nguyên tắc cơ bản pháp luật VN
- Không có Bản án của Tòa VN về cùng vụ việc
Quy trình công nhận
- Nộp Đơn yêu cầu công nhận tại TAND cấp tỉnh
- Kèm Bản án nước ngoài đã hợp pháp hóa + dịch thuật
- Tòa thụ lý + xét xử trong 2-4 tháng
- Tòa ra Quyết định công nhận hoặc không công nhận
- Quyết định có hiệu lực sau 15 ngày (nếu không kháng cáo)
9. Trường hợp đặc biệt
a) Một bên là người Trung Quốc/Đài Loan
- Phổ biến tại VN do hôn nhân môi giới
- Cần kiểm tra hôn nhân có yếu tố giả tạo hay không
- VN có Hiệp định với Trung Quốc → thuận lợi tống đạt
- Vấn đề thường gặp: bên nước ngoài về nước, không liên lạc
b) Hôn nhân tại nước Hồi giáo
- Một số nước Hồi giáo không công nhận ly hôn theo VN
- Cần ly hôn theo cả 2 luật (VN + nước sở tại)
- Có thể cần lễ ly hôn theo tôn giáo
c) Khi bên kia mất tích
- Sau 2 năm không liên lạc → có thể yêu cầu Tòa tuyên bố mất tích
- Sau 5 năm → có thể yêu cầu tuyên bố chết giả định
- Có Quyết định này → ly hôn dễ dàng hơn
d) Trường hợp khẩn cấp
- Bên kia có hành vi bạo lực gia đình → có thể yêu cầu biện pháp khẩn cấp tạm thời
- Cấm tiếp xúc, cấm xuất cảnh với con
- Bảo vệ tài sản khỏi tẩu tán
10. Bảng giá dịch vụ tại Luật Danh Thị
Ly hôn có yếu tố nước ngoài (toàn diện)
39.900.000đ
- Tư vấn 1-1 với luật sư phụ trách
- Đánh giá thẩm quyền Tòa và pháp luật áp dụng
- Soạn hồ sơ + hợp pháp hóa lãnh sự
- Phối hợp dịch thuật công chứng
- Đại diện tống đạt qua đường ngoại giao
- Đại diện toàn bộ phiên Tòa
- Bảo vệ quyền tài sản trong và ngoài VN
- Bảo vệ quyền nuôi con + cấp dưỡng quốc tế
- Hỗ trợ thi hành Bản án
Hoặc Gói D (49.9M) nếu có tranh chấp tài sản phức tạp ở nước ngoài. Xem chi tiết tại trang Bảng giá đầy đủ.
Cần luật sư cho ly hôn quốc tế?
Tư vấn 30 phút 500.000đ qua Zalo, điện thoại hoặc văn phòng Diamond Plaza. Em hỗ trợ tư vấn tiếng Việt + tiếng Anh cơ bản.
Câu hỏi thường gặp
Tôi ở Mỹ, vợ ở VN — ly hôn ở đâu thuận tiện hơn?
Tùy mục tiêu: (1) Ly hôn tại VN: nhanh hơn nếu vợ hợp tác, chi phí thấp, có thể về tham dự 1-2 phiên Tòa. (2) Ly hôn tại Mỹ: không cần về VN, nhưng phải tống đạt cho vợ ở VN qua Hague Convention – mất thời gian, chi phí cao. Phải sau đó còn xin công nhận tại VN nữa. Khuyến nghị: ly hôn tại VN để 1 lần là xong, có hiệu lực toàn cầu.
Chồng người Hàn về nước rồi không liên lạc — ly hôn được không?
CÓ. Quy trình: (1) Khởi kiện ly hôn đơn phương tại TAND TP.HCM (hoặc tỉnh nơi vợ cư trú). (2) Tòa gửi giấy triệu tập qua đường ngoại giao đến Hàn Quốc (VN có Hiệp định với Hàn Quốc – thuận lợi). (3) Nếu chồng không phản hồi sau khi tống đạt hợp lệ → Tòa xét xử vắng mặt. (4) Tổng thời gian: 8-15 tháng. (5) Có luật sư đại diện sẽ thuận lợi hơn nhiều.
Đăng ký kết hôn ở Mỹ, giờ về VN ly hôn được không?
CÓ. Quy trình: (1) Mang Giấy chứng nhận kết hôn Mỹ về VN. (2) Hợp pháp hóa lãnh sự tại Đại sứ quán VN ở Mỹ trước khi về (hoặc gửi qua Đại sứ quán Mỹ tại VN). (3) Dịch + công chứng tại VN. (4) Nộp đơn ly hôn tại TAND khu vực nơi cư trú. (5) Quy trình ly hôn bình thường. Chi phí: 5-10 triệu cho riêng phần hợp pháp hóa + dịch thuật. Luật Danh Thị hỗ trợ trọn gói.
Tài sản chung là căn nhà ở Mỹ — Tòa VN xử được không?
Tòa VN CÓ thể ra Bản án về căn nhà đó (xác định ai sở hữu, ai được hưởng bao nhiêu). NHƯNG để thi hành Bản án tại Mỹ thì: (1) Mỹ không có Hiệp định tương trợ tư pháp với VN → Bản án VN không tự động có hiệu lực ở Mỹ. (2) Phải kiện riêng tại Tòa Mỹ. (3) Hoặc đối phương tự nguyện thi hành (rất hiếm). Giải pháp: ly hôn tại Mỹ trước để xử lý nhà, rồi công nhận Bản án Mỹ tại VN.
Con tôi 5 tuổi mang quốc tịch Pháp – chồng tôi muốn đưa con sang Pháp – có được không?
CHỈ ĐƯỢC khi: (1) Có sự ĐỒNG Ý của bạn bằng văn bản công chứng. (2) Hoặc có Quyết định của Tòa cho phép. Nếu chồng tự ý đưa con đi mà không có sự đồng ý của bạn → có thể bị coi là BẮT CÓC TRẺ EM QUỐC TẾ theo Công ước Hague 1980. Bạn có quyền: yêu cầu chính phủ Pháp đưa con về VN, hoặc kiện chồng tại Tòa Pháp. Khuyến nghị: yêu cầu Tòa VN ra Quyết định cấm xuất cảnh với con trong vụ ly hôn.
Đã ly hôn ở Mỹ 5 năm rồi – cần làm gì ở VN không?
CẦN. Nếu chưa làm thủ tục công nhận Bản án ly hôn tại VN: (1) Pháp luật VN vẫn coi bạn ĐANG có hôn nhân. (2) Không thể đăng ký kết hôn lại tại VN. (3) Có vấn đề về tài sản, hộ tịch tại VN. (4) Con cái có thể bị ảnh hưởng quyền lợi. Quy trình: nộp Đơn yêu cầu công nhận Bản án nước ngoài tại TAND cấp tỉnh, kèm Bản án Mỹ đã hợp pháp hóa lãnh sự + dịch thuật công chứng. Thời gian: 3-6 tháng.
